Прафесар БДУ ў Лондане: адкрыцці гісторыі знешняй палітыкі Беларусі

Дзякуючы нашай праграме для даследчыкаў прафесар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта Уладзімір Снапкоўскі прыехаў у Лондан з 7 лютага па 4 сакавіка 2018 г. Прамаючым бокам з’яўлялася Беларуская бібліятэка і музей імя Францыска Скарыны.

прафесар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта Уладзімір Снапкоўскі

Continue reading

Даследчык адшукаў у нашай бібліятэцы ўнікальныя фоты і лісты Магдалены Радзівіл

6 студзеня 1945 года ў швейцарскім Фрыбургу пайшла з жыцця вядомая беларуская мецэнатка Магдалена Радзівіл. Сёлета напярэдадні гэтай даты Алесь Сапега, лідар супольнасці беларусаў Швейцарыі, адправіўся ў Лондан, каб адшукаць арыгіналы перапісак княгіні і забытыя за часам здымкі.«У нас з кіраўніком беларускай дыпламатычнай місіі ў Швейцарыі была ідэя зрабіць фотавыставу, прысвечаную Марыі Магдалене Радзівіл, — распавядае Алесь Сапега. — Мне раней сябар Анатоль Міхнавец прэзентаваў кнігу Аляксандра Надсана пра Магдалену «Княгіня Радзівіл і справа адраджэння Уніі ў Беларусі». Пачаў чытаць і даведаўся, што лісты, якія я так марыў знайсці, ёсць у архівах бібліятэкі імя Францішка Скарыны ў Лондане. Я пазваніў беларускаму святару Сяргею Стасевічу, які там цяпер знаходзіцца, і запытаўся, ці сапраўды ў архівах ёсць матэрыялы па Магдалене, яе ліставанні? Ён сказаў, што нешта дакладна ёсць, але што менавіта — не ведае, трэба глядзець. Тады я спытаў: «Калі прыеду, вы мне пакажаце архівы? Дазволіце ў іх сядзець?» На што айцец Стасевіч адказаў: «Канечне, прыязджай. Дазволім зрабіць копіі і, можа, дамо нейкія арыгіналы для выставы».

Continue reading

Вадзім Шклярык: мае адкрыцці ў бібліятэцы Скарыны

Згодна з ацэнкай Ігара Іванова, былога сакратара Апякунскай рады Беларускай бібліятэкі і музея імя Францішка Скарыны, кніжная калекцыя гэтай установы налічвае каля 30 000 выданняў. Па прычыне адсутнасці ў бібліятэцы каталога (нават папяровага, хоць аўтар кнігі «Беларусы ў Вялікабрытаніі» Наталля Гардзіенка сцвярджае, што ўласны каталог бібліятэка мела [2, с. 437]) даследчыкі беларушчыны вымушаны праводзіць, што называецца, выведку боем — прыязджаць у Лондан і шукаць неабходныя матэрыялы на месцы.

Дзеля таго каб ацаніць мовазнаўчую частку кніжнай калекцыі ўстановы, два тыдні свайго ліпеньскага адпачынку я правёў на Холдэн Роўд, 37 (падаць заяўку на правядзенне навуковага даследавання ў бібліятэцы можна тут). Фонды бібліятэкі — гэта не толькі кнігі (у тым ліку энцыклапедыі, даведнікі, манаграфіі, слоўнікі, зборнікі артыкулаў, атласы, альбомы), але і перыёдыка і архівы, якія па меры магчымасці я таксама пастараўся прагледзець.

Кнігі

Храналагічныя рамкі багатай кніжнай калекцыі па беларускім мовазнаўстве, што захоўваецца ў бібліятэцы, ацаніць складана, аднак у фондах яўна бракуе выданняў апошніх гадоў. Гэта тлумачыцца як немалой адлегласцю паміж Беларуссю і Вялікабрытаніяй, так і тым, што павелічэнне колькасці кніг не з’яўляецца сёння прыярытэтнай задачай установы. Тым не менш выдадзены, напрыклад, у 2003—2010 гадах 6-томны даведнік «Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь» прадстаўлены тут поўнасцю, пры тым што апошнія яго тамы ў продаж нават не паступалі. Дарэчы, адной са свежых мовазнаўчых прац у фондах бібліятэкі стала прывезеная мной з Мінска па просьбе шаноўных аўтараў кніга «Мовазнаўцы» (2017):

Што да выданняў з ліку першых у гісторыі беларускай лінгвістыкі, то ў бібліятэцы ёсць «Словарь бѣлорусскаго нарѣчія» Івана Насовіча (1870), праца «Бѣлоруссы» Яўхіма Карскага (пачатак XX ст.), «Беларуская граматыка для школ» Браніслава Тарашкевіча (1918 і пазнейшыя выданні), граматыкі, даведнікі па правапісе і слоўнікі 20-х гадоў і інш. Прычым уражвае часта ідэальны стан гэтых кніг, што сведчыць пра далікатна-паважлівае стаўленне да іх з боку карыстальнікаў.

Мовазнаўчых прац, якія не атрымалася адшукаць у электронных каталогах Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі і Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі, у фондах Беларускай бібліятэкі і музея імя Францішка Скарыны няшмат:

1) Zur Loye Hans “Sprachhelfer für die Verständigung mit weißruthenischen Landarbeitern” («Моўны дапаможнік для зносін з беларускімі сялянамі») (Берлін, 1942, копія). Гэтае выданне на пачатку 2000-х было дэталёва прааналізавана беларускай даследчыцай Кацярынай Любецкай. Вось невялікая цытата з адпаведнай працы: «Перакладны даведнiк маленькага фармату i сваiмі памерамі нагадвае сучасныя кiшэнныя слоўнiкi. Кожная старонка лексiкону падзелена на тры калонкi. У першай з iх пададзена нямецкае рэестравае слова, у другой — беларускi адпаведнiк, запiсаны кiрылiцай, i ў трэцяй — беларускi эквiвалент на лацiнцы. Калонкi раздзелены памiж сабой тлустымi вертыкальнымi лiнiямi.

Перакладны даведнiк складаецца з дзвюх частак. У першай з iх словы згрупаваны вакол 23 тэм, у другой — лексiчны матэрыял разбiты на 8 тэм. На 50 старонках слоўнiка даецца пераклад 1173 рэестравых слоў, у склад якiх уключаны i пераклад загалоўкаў» [3, с. 53—54].

2) Яновіч Яраслаў «Унутранае адчуванне мовы (Занатоўкі да справы беларускага правапісу)» (Беласток, 1981). Брашура змяшчае крытычныя заўвагі адносна «Правілаў беларускай арфаграфіі і пунктуацыі» (1959) і «Тлумачальнага слоўніка беларускай мовы» (1977—1984).

3) Carcas George “A Concise Grammar of Byelorussian” («Кароткая граматыка беларускай мовы») (Понтыпрыд, 1995). Праца прысвечана разбору граматычных асаблівасцей беларускай мовы. У канцы кнігі прыводзіцца невялікі беларуска-англійскі слоўнік.

З ліку малавядомых мовазнаўчых выданняў, якія, тым не менш, прадстаўлены ў фондах Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі, адзначу брашуру Л. Іскры (псеўданім а. Льва Гарошкі) «Своеасаблівасці беларускай мовы ў параўнанні да суседніх славянскіх моў» (Парыж, 1951), брашуру Антона Даніловіча «Падкашнічак (З нататак пра мову)» (Саўт-Рывер, 1985), а таксама «Слоўнік сваяцтва», складзены мітрапалітам Мікалаем (Таронта, 1992).

Перыёдыка

Мовазнаўчая перыёдыка, якая выдавалася і выдаецца ў Беларусі, прадстаўлена ў Беларускай бібліятэцы і музеі імя Францішка Скарыны наступнымі пазіцыямі:

«Працы Інстытута мовазнаўства АН БССР», выпускі 1—8 (камплект); «Беларуская лінгвістыка», выпускі 1—42, 44, 45, 49. Улічваючы, што сёлета выйдзе ўжо 79 выпуск часопіса, а ў інтэрнэце даступны толькі тры з іх (65—67), шукаць выпускі «Беларускай лінгвістыкі» за два апошнія дзесяцігоддзі чытачам бібліятэкі прыйдзецца ў іншым месцы.

«Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Серыя гуманітарных навук», нумары 1956—2011 гадоў выдання. З 2009 года нумары часопіса рэгулярна змяшчаюцца ў інтэрнэце.

«Веснік БДУ. Серыя 4», нумары 1971—2006 гадоў выдання. Нумары 2008—2016 гадоў выдання прадстаўлены ў інтэрнэце. Навуковых часопісаў іншых беларускіх універсітэтаў у фондах Беларускай бібліятэкі і музея імя Францішка Скарыны няма.

«Беларуская мова і мовазнаўства», выпускі 1—4; «Беларуская мова», выпускі 5—20. Не стае выпускаў 22—24, якія выдаваліся ў Гомелі (выпуск 21 памылкова прапушчаны і не выдаваўся). У інтэрнэце не змяшчаліся.

«Беларуская мова і літаратура ў школе», выпускі 1988—1991 гадоў выдання (камплект); «Роднае слова», выпускі 1992—2006 гадоў выдання (за выключэннем асобных выпускаў). У інтэрнэце выкладзены толькі наступныя выпускі: 4/2010 — 12/2011 (за выключэннем 11/2010).

Аднак найбольшую цікавасць уяўляе прадстаўленая ў фондах Беларускай бібліятэкі і музея імя Францішка Скарыны эміграцыйная перыёдыка, на старонках якой таксама можна знайсці публікацыі на мовазнаўчую тэматыку. У фондах Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі і Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа НАН Беларусі, натуральна, прадстаўлены далёка не ўсе такія выданні. Па зразумелых прычынах адпаведныя матэрыялы не адлюстраваны таксама і ў чатырох выпусках бібліяграфічнага паказальніка «Беларускае мовазнаўства».

З публікацый у эміграцыйнай прэсе можна даведацца, напрыклад, пра такую з’яву ў беларускай мове, як «зюканне» (часопіс «Беларус на чужыне»), прачытаць пра ўплывы нашай мовы на польскую (часопіс «Сакавік»), азнаёміцца з палемікай адносна ўжывання ў беларускай мове слоў «спадар», «гаспадар» і іншых форм звароту да асобы (часопісы «Аб’еднаньне», «На варце», «Голас часу»), прагледзець шматлікія нататкі пра культуру мовы (часопісы «Барацьба», «Шыпшына», «Віці», газеты «Бацькаўшчына», «Беларус»). На старонках эміграцыйнай перыёдыкі апублікаваны таксама матэрыялы пра беларускіх вучоных-мовазнаўцаў Пятра Бузука, Адама Варлыгу (псеўданім Язэпа Гладкага), Янку Бялькевіча, рэцэнзіі на «Русско-белорусский словарь» (1953), «Дыялектны слоўнік» (1966) і кнігу «Слова за слова» (1977) Георгія Юрчанкі, на зборнік «Беларускія прыказкі, прымаўкі і загадкі» (1958) і «Слоўнік назваў населеных пунктаў Віцебскай вобласці» (1977) Яўгена Рапановіча і інш.

Архівы

Дастаткова падрабязнае апісанне архіваў, якія захоўваюцца ў Беларускай бібліятэцы і музеі імя Францішка Скарыны, зроблена беларускай даследчыцай Наталляй Гардзіенка [1]. Сярод прадстаўленых у адпаведнай публікацыі матэрыялаў некаторыя мовазнаўчыя пазіцыі ўтрымлівае толькі архіў а. Льва Гарошкі. Распішу іх больш дэталёва.

Папка «Слоўнік лацінска-грэцкі-стар.сл.-беларускі» змяшчае:

• тытульны ліст, на якім, акрамя аўтарства, указана «Лаціна-грэка-царкоўнаславянска-беларускі і беларуска-лацінскі рэлігійны слоўнік (Рым, 1959)»;

• машынапісны ўступ з рукапіснымі праўкамі;

• машынапісныя старонкі беларуска-лацінскага слоўніка;

• рукапісныя старонкі лацінска-грэцка-царкоўнаславянска-беларускага слоўніка.

Папка «Беларуска-ангельска-італійsкі слоўнік» утрымлівае машынапісны алфавітны спіс беларускіх слоў з рукапіснымі ўстаўкамі (нумар апошняй старонкі — 391). Рукапісны пераклад на англійскую і італьянскую мову пададзены толькі да першых дзесяці слоў (а — абавязковы).

[Па інфармацыі Уладзіслава Гарбацкага, працаваў а. Леў Гарошка і над беларуска-французскім і французска-беларускім слоўнікам на 22 тысячы слоў, аднак на сёння гэтая праца не знойдзена «ані ў архівах святара ў лонданскай Скарынаўцы, ані ў іншых патэнцыйных сховах беларускай дыяспарнай кніжнай спадчыны (Парыж, Нью-Ёрк)»].

У архіве а. Льва Гарошкі захоўваюцца таксама чатыры (Наталля Гардзіенка ўказвае толькі два) машынапісныя асобнікі «Зборніка беларускіх народных прыказкаў і прымаўкаў», якія маюць розны аб’ём. Нумары апошніх старонак у гэтых асобніках — 382, 67, 131, 67.

Яшчэ архіў а. Льва Гарошкі змяшчае не адзначаныя Наталляй Гардзіенка машынапісныя «Абавязваючыя карныя правілы для беларускіх судоў у Гэнэральным камісарыяце Беларусі апрацаваныя юрыдычным аддзелам Гэнэральнага камісарыяту Беларусі. Менск, 1943 г. [выпраўлена на 1944 г.]». Дакумент уяўляе сабой паралельны пераклад нямецкамоўных параграфаў на беларускую мову. Маюцца рукапісныя праўкі (мяркуючы па почырку — розных асоб). У якасці перакладчыка ўказаны Леанід Галяк — беларускі грамадскі дзеяч на Захадзе, які падчас нямецкай акупацыі працаваў юрыстам у Мінску [2, с. 431, заўвага].

Па-за архівам а. Льва Гарошкі знайшліся матэрыялы «Беларуска-англійскага слоўніка», якія ў публікацыі Наталлі Гардзіенка таксама не згадваюцца. Слоўнік уяўляе сабой машынапісны алфавітны спіс беларускіх слоў з рукапісным перакладам невялікай іх часткі (аб — абмяжоўваць) на англійскую мову. Нумар апошняй старонкі машынапісу — 273, апошняе слова на гэтай старонцы — ласы.

Па інфармацыі а. Сяргея Стасевіча, рукапісны пераклад, мяркуючы па почырку, зроблены а. Аляксандрам Надсанам. Гэтыя матэрыялы дапоўнены машынапіснымі выпіскамі слоў і іх перакладам на англійскую мову з твораў Сцяпана Александровіча, Змітрака Бядулі, Якуба Коласа і, верагодна, іншых пісьменнікаў.

Акрамя таго, у зале перыёдыкі Беларускай бібліятэкі і музея імя Францішка Скарыны захоўваюцца дзве скрыні невялікіх картак, складзеных у алфавітным парадку. Кожная картка змяшчае беларускае слова з граматычнымі паметамі, маюцца адсылачныя карткі. Мяркуючы па ўсім, гэта рабочыя матэрыялы для нейкага перакладнога слоўніка.

Натуральна, апісаным вышэй мовазнаўчая частка фондаў Беларускай бібліятэкі і музея імя Францішка Скарыны не вычэрпваецца. Азнаёміцца абсалютна з усімі матэрыяламі ўстановы, якія захоўваюцца ў розных пакоях і не заўсёды ў строгім алфавітным і тэматычным парадку, за два тыдні нерэальна. Адзначыў толькі тое, што стала адкрыццём асабіста для мяне, падалося вартым апублікавання. Упэўнены, іншыя даследчыкі, у тым ліку калегі-лінгвісты, знойдуць на Холдэн Роўд, 37, яшчэ не адну цікавую рэч.

Літаратура

  1. Гардзіенка, Н. Архівы Беларускай бібліятэкі й музэю імя Францішка Скарыны ў Лёндане / Н. Гардзіенка // Запісы БІНІМ. — 2008. — Т. 31. — С. 73—100.
  2. Гардзіенка, Н. Беларусы ў Вялікабрытаніі / Н. Гардзіенка ; пад. рэд. А. Гардзіенкі. — Мінск : Медысонт, 2010. — 620 с. — (Серыя «Бібліятэка Бацькаўшчыны» ; кн. 18).
  3. Любецкая, К. З гісторыі нямецка-беларускай, беларуска-нямецкай лексікаграфіі і тэрмінаграфіі / К. Любецкая ; навук. рэд. Г. Цыхун. — Мінск : Беларускі кнігазбор, 2002. — 132 с. — (Серыя «Беларуская тэрміналогія» ; вып. 2).

Аўтар Вадзім Шклярык, супрацоўнік Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі. Philology.by

Святкаванне 500-годдзя беларускага кнігадрукавання ў Брытанскай бібліятэцы ў Лондане

У буйнейшай бібліятэцы Еўропы адбылося святкаванне 500-годдзя беларускага кнігадрукавання. На падзеі былі прэзентаваныя беларускія ўнікальныя выданні са збораў Брытанскай бібліятэкі, а таксама факсімільныя перавыданні кніжнай спадчыны Францыска Скарыны.

 Continue reading 

Амбасадар Славакіі ў Брытаніі наведаў беларускую бібліятэку

Амбасадар Славакіі ў Брытаніі Ľubomír REHÁK раней быў амбасадарам сваёй краіны ў Мінску.

Like Water, Like Fire: Першая анталогія беларускай паэзіі на англійскай мове

Блог Ігара Іванова

На працягу 57 гадоў – з 1948 да 1985 года –ЮНЕСКА (арганізацыя ААН па пытаннях адукацыі, навукі і культуры) выдавала серыю кніг, мэта якой была садзейнічаць папулярызацыі літаратуры свету ў перакладах на іншыя мовы. У 1971 г. у гэтай серыі, UNESCO Collection of Representative Works, выйшла першая англамоўная анталогія беларускай паэзіі ў перакладзе Веры Рыч.

Арыгінальная вокладка Like Water, Like Fire

Арыгінальная вокладка Like Water, Like Fire

Кніга называлася «Like Water, Like Fire: and Anthology of Byelorussian Poetry from 1828 to the Present Day». Кнігу сумесна фінансавалі ЮНЕСКА і Нацыянальная камісія БССР па справах ЮНЕСКА, а выйшла яна ў лонданскім выдавецтве George Allen & Unwin (Rich, 1971).

Да таго часу Вера Рыч ужо зарэкамендавала сябе як перакладчыца ўкраінскай і польскай паэзіі, як літаратуразнаўца і паэтка. З беларусамі ў Лондане яна пазнаёмілася ў кастрычніку 1953 года, і ад таго часу ўдзельнічала ў жыцці беларускай дыяспары і перакладала беларускіх аўтараў.

Вера Рыч, фота Віталій Радчук

Вера Рыч, фота Віталій Радчук

Кніга налічвае 347 старонак, 221 верш і паэтычны фрагмент, і пачынаецца раздзелам «Ранні перыяд (The Early Period, 1828 – 1905). Першы тэкст у ёй – «Зайграй, зайграй, хлопча малы…» Паўлюка Багрыма – хрэстаматыйны антыпрыгонніцкі верш, які абавязкова чыталі і ў савецкіх школах. Ужо ў гэтым выбары першага твора анталогіі можна пабачыць уплыў фундатараў выдання на яго змест, які праявіўся як і ў далейшым выбары твораў, так і ў назвах раздзелаў.

Гэты ўплыў не быў абсалютны, аднак – у кнізе знайшлося сціплае месца некалькім рэпрэсаваным аўтарам: Язэпу Пушчу, Уладзіміру Дубоўку і Ларысе Геніюш (яна прадстаўлена, аднак, толькі адным творам, тады як Пімен Панчанка – ажно чатырнаццаццю). Няма ў анталогі ніводнага твора Алеся Гаруна. Гэты прагал Вера Рыч запоўніць у 1982 г., калі выдасць зборнік перакладаў Багдановіча, Гаруна і Бядулі «The Images Swarm Free» (Bahdanovič et al., 1982)

Арнольд Макмілін, які тады толькі пачынаў свой акадэмічны шлях найбольш выбітнага знаўцы беларускай літаратуры ў англамоўным свеце, вітаў публікацыю анталогіі як доўгачаканы шанец пазнаёміцца з невядомай англамоўнаму чытачу літаратурай, і напісаў прынамсі дзве рэцэнзіі для акадэмічных славяназнаўчых часопісаў (McM, 1971; McMillin, 1972). Ён заўважыў, што кніга – прадукт амаль дваццаці гадоў працы Веры Рыч, таму якасць перакладаў у ёй неаднолькавая. На яго думку, найбольш паспяхова атрымаліся пераклады твораў канца XIX – пачатку XX стагоддзяў, нашаніўскага перыяду і міжваеннага часу, найперш – Максіма Багдановіча, а таксама Канстанцыі Буйло, Коласа і Купалы, Дубоўкі і Максіма Танка. Больш познія творы, якіх якраз большасць у кнізе, перакладзеныя менш удала. Ён робіць здагадку, што недахопы кнігі, верагодна, тлумачацца «flood-cum-electrical-fire» (затапленне і пажар з-за электразамыкання), якія ледзь не знішчылі амаль гатовы рукапіс, пра што перакладчыца прыгадала на пачатку кнігі (Rich, 1971:10).

Айцец Аляксандр Надсан, кіраўнік Беларускай каталіцкай місіі і Беларускай бібліятэкі і музея імя Францішка Скарыны ў Лондане на працягу некалькіх дзесяцігоддзяў, а таксама скарыназнаўца і даследчык беларускай кніжнай спадчыны, часам смяяўся, што Вера Рыч найлепш працавала пад стрэсам і ў апошнюю хвіліну. Гэта, напэўна, і тлумачыць няроўнасць якасці перакладаў. Айцец Надсан быў аўтарам крытычнага артыкула ў часопісе «Божым шляхам» (Надсон, 1971), дзе шкадаваў, што «перакладчыца не скарыстала з вялікай, магчыма непаўторнай, нагоды зрабіць анталогію выдатным творам». Ён прадказваў, што іншы шанец для такога выдання здарыцца няхутка. У гэтым ён не памыліўся: іншай англамоўнай анталогіі беларускай паэзіі так і не з’явілася. Як прыклад вельмі ўдалага перакладу ў кнізе а. Надсан працытаваў у сваёй рэцэнзіі «Цуд тварыўся» Ніла Гілевіча.

Антон Адамовіч, супрацоўнік Беларускага інстытута навукі і мастацтва (БІНіМ) у Нью-Йорку, таксама апублікаваў рэцэнзію ў акадэмічным «Slavic Review» (Adamovich, 1973). Ён адзначыў, што сучасная – гаворка тут пра першыя дзесяцігоддзі пасля Другой сусветнай вайны – савецкая беларуская паэзія прадстаўлена ў анталогіі вельмі поўна – 165 творамі 29 аўтараў – і збольшага добра перакладзена. У той жа час 1920-я гады, багатыя на цудоўных аўтараў і творы, прадстаўлены непрапарцыйна мала, гэтак жа сама як і ўся дасавецкая літаратура наогул.

Усе рэцэнзіі адзначылі неадэкватнае прадстаўленне ў анталогіі паэзіі ХІХ стагоддзя (сем вершаў трох аўтараў), напр. адсутнасць твораў Чачота, Дуніна-Марцінкевіча і ананімнай паэмы «Тарас на Парнасе», а таксама факталагічныя недакладнасці ў каментарах і непаслядоўнасць транслітарацыі беларускіх імёнаў і назваў.

Афіцыйная вокладка Like Water, Like Fire

Афіцыйная вокладка Like Water, Like Fire

Падобна, што працэс падрыхтоўкі анталогіі і выніковы прадукт не былі цалкам станоўча прынятыя паваеннай беларускай дыяспарай. Гэта можна зразумець: для нашых суайчыннікаў у замежжы анталогія ў значнай ступені выглядала ахвярай савецкай ідэалогіі. Айцец Надсан прыгадваў, што Вера Рыч да апошняга трымала ў тайне змест кнігі, хоць і не магла абысціся без яго дапамогі і дапамогі ў іншых беларусаў у Лондане ў сваіх перакладах. Можна толькі здагадвацца на якіх умовах Веры Рыч давялося працаваць над кнігай.

Нягледзячы на крытычныя заўвагі, аўтары ўсіх рэцэнзій віталі з’яўленне анталогіі – першай аўтарытэтнай крыніцай беларускай паэзіі па-англійску – і горача рэкамендавалі яе чытачам.

Ігар Іваноў у час прэзентацыі ў Мінску

Ігар Іваноў у час прэзентацыі ў Мінску

З выданнем анталогіі звязаны незвычайны кур’ёз: яна выйшла з дзвюма супервокладкамі. Першая была белая і з гербам Пагоня, вядомы ейны дызайнер – Сцюарт Ірвін (Stewart Irwin). Вокладка, відавочна, не атрымала адабрэння прынамсі аднаго з фундатараў выдання, так што рэшта наклада распаўсюджвалася з ярка-сіняй вокладкай без якіх-кольвек ілюстрацый. Пакуль мянялі абгортку, кошт кнігі мусіў падняцца з £4.50 да £4.95. Абодва выданні, аднак, мелі той самы міжнародны стандартны нумар (ISBN), што, робіць справу пошуку арыгінальных супервокладак больш складанай. На шчасце, тыя першыя выданні яшчэ можна набыць праз букіністычныя і антыкварныя кнігарні ў англамоўных краінах – калекцыянерам іх варта збіраць, а калі ёсць магчымасць – перадаваць у беларускія бібліятэкі.

Спасылкі

  • Adamovich, A. (1973). Reviewed Work: Like Water, Like Fire: An Anthology of Byelorussian Poetry from 1828 to the Present Day. by Vera Rich. Slavic Review, 32(4), pp. 863-864. doi:10.2307/2495553.
  • Bahdanovič, M. A., Harun, A., Biadula, Z., Rich, V., & McMillin, A. B. (1982). The images swarm free: a bi-lingual selection of poetry by Maksim Bahdanovič, Aleś Harun and Źmitrok Biadula. London: Anglo-Byelorussian Society.
  • McM [McMillin], A.B. (1971) Review Notices : Like Water, Like Fire. An Anthology of Byelorussian Poetry from 1828 to the Present Day. Journal of European Studies, 1(1), pp. 398-399. https://doi.org/10.1177/0047244171001001130.
  • McMillin, A. (1972). Reviewed Work: Like Water: Like Fire. An Anthology of Byelorussian Poetry from 1828 to the Present Day by Vera Rich. The Slavonic and East European Review, 50(118), pp. 118-120. http://www.jstor.org/stable/4206495.
  • Rich, V. , ed. (1971) Like water, like fire: an anthology of Byelorussian poetry 1828 to the present day. Translated by Vera Rich. London: George Allen & Unwin.
  • Надсон, А. (1971) Рэцэнзія. Божым шляхам, №4 (ліпень-жнівень-верасень), стар. 7-8. http://online.skaryna.org.uk/items/show/19

Ігар Іваноў

Скарынаўская бібліятэка ўпершыню возьме ўдзел у Мінскім міжнародным кніжным кірмашы

8-12 лютага ў Мінску пройдзе кніжны кірмаш, на які запрошаная і наша бібліятэка. Праграма кірмашу ўражвае разнастайнасцю падзей, некалькі з іх будуць сфакусаваныя на Бібліятэцы імя Скарыны ў Лондане. Мы асабліва ўсцешаныя такой магчымасцю, бо сёлета ўвесь свет святкуе 500-годдзе выдання Францыскам Скарынам першай бібліі па-беларуску. Continue reading

Амбруаз Жабэр: «Беларускі рух і Польшча»

Уладзіслаў Гарбацкі,
апублікавана ў тыднёвіку “Новы час”

slave_0080_2557_1951_num_28_1_logoПаміж дзвюма сусветнымі войнамі яшчэ адзін француз цікавіўся Беларуссю — гісторык‐паланіст, патомны прафесар гісторыі Грэнобльскага ўніверсітэта Амбруаз Жабэр.

Да Беларусі, як і вядомыя нам ужо Рэнэ і Антуан Мартэлі, ён прыйшоў таксама праз Польшчу, праз Першую Рэч Паспалітую, калі зусім дакладна. Менавіта Першая Рэч Паспалітая стане тэмай усяго жыцця гісторыка. І менавіта праз яе ён адкрые беларускую тэму, беларускі «лінгвістычны нацыяналізм», беларускі рух. Continue reading