Забораў і Беларуская бібліятэка ў Лондане

20 студзеня 2021 памёр Барыс Забораў – вядомы беларускі і францускі мастак.
Барыс Забораў

Імя Заборава вядомае ў сьвеце найперш як жывапісца – ягоныя творы выстаўляліся ў музеях і галерэях Францыі, Японіі, Нямеччыны, Італіі. Але Беларусі, адкуль мастак зьехаў ва Францыю ў 45-гадовым узросьце, Забораў пакінуў адмысловую спадчыну – геніяльныя кніжныя ілюстрацыі твораў Купалы, Коласа, Барадуліна, Шэксьпіра, Ўайльда ды інш.

Сам мастак заўсёды хацеў займацца жывапісам, але ў ідэалагізаваных умовах савецкага грамадства мусіў перайсьці на кніжную графіку, якую сам уважаў не столькі мастацтвам, як “каментаром да тэксту”. Тым ня менш, непаўторныя ілюстрацыі Заборава сталіся сапраўдным скарбам беларускага мастацтва і кніжнай культуры.
 

Імя Заборава асабліва дарагое наведвальнікам Скарынаўкі. Ён добра ведаў айца Аляксандра Надсана і празь яго ахвяраваў бібліятэцы шэраг сваіх графічных твораў .

У калекцыі Скарынаўкі знаходзяцца ягоныя “Радуніца” і “Маці” з аўтографамі, адбіткі ілюстрацыяў да зборніка “Выбраная лірыка” Янкі Купалы, а таксама шмат кніг, аформленых мастаком, у тым ліку шыкоўнае выданьне казак Оскара Ўайльда з мройнымі і вытанчанымі малюнкамі, у якіх пазнаецца ,стыль Заборава-жывапісца.

Праз 35 гадоў пасьля свайго ад’езду зь Беларусі, у інтэрвію для кампаніі “Будзьма беларусамі” мастак сказаў, што сваю Бацькаўшчыну носіць у сабе.

“Я прывязаны ўспамінамі аб зямлі, дзе нарадзіўся. Але гэта нельга назваць настальгіяй. І да таго ж я здзяйсняю кожны год прагулкі па родных мясцінах… ва ўяўленні. Я стаўлю на мальберт палатно і пішу хлеў, гумно, вясковы дом. Паверце, гэта дзівосныя лекі.”
Барыс ЗабораўБарыс Забораў
Фільм Алега Лукашэвіча “Барыс Забораў. Доўгая дарога дадому” (2010) знаёміць з асобай і творчасьцю гэтага выбітнага беларускага мастака . Фільм на рускай мове, але цікава пачуць, як Забораў чытае па-беларуску зь ілюстраванага ім перакладу “Казкі пра цара Салтана” Пушкіна (ад 40:20) – кнігі, якую яму давялося ілюстраваць двойчы з-за ідэалагічнага перасьледу і адзін з варыянтаў якой ён стварыў у адным асобніку.
Караліна Мацкевіч